Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaliczane do grupy nieswoistych zapaleń jelit  jest przewlekłym procesem zapalny błony śluzowej odbytu lub jelita grubego, o nieustalonej dotychczas etiologii.


Pewny wpływ na rozwój schorzenia mają czynniki: genetyczne, środowiskowe – Istnieje korelacja pomiędzy stanem psychicznym pacjentów (takim jak uraz psychiczny i nieprawidłowa reakcja na stres) a występowaniem choroby i immunologiczne. Jednak podstawową przyczynę zaburzenia upatruje się w fakcie, że flora bakteryjna u osób chorych na colitis ulcerosa różni się jakościowo i ilościowo od flory występującej u osób zdrowych!

 

Główne objawy mogące wskazywać na wrzodziejące zapalenie jelita grubego to: bóle brzucha, długotrwałe biegunki i zaparcia, krew w stolcu, osłabienie, utrata wagi oraz objawy pozajelitowe, jak zapalenie stawów czy rumień guzowaty.

 

Większość powyższych objawów jest spowodowana stanem śluzówki jelita grubego. Normalnie funkcją tej części jelita jest wchłanianie wody – podczas choroby występują ubytki w śluzówce (tak należy rozumieć wyraz wrzodziejące w nazwie choroby a nie jako wrzody podobne jak na skórze) co powoduje biegunkę. Ponadto płyny idą do światła jelita z organizmu (tzw. przesięk). Utrudnione jest formowanie kału (zaparcia). Wszystko to prowadzi do bólu brzucha i uczucia dyskomfortu w jamie brzusznej.

 

Choroba charakteryzuje się występowaniem zaostrzeń i okresów remisji o różnym okresie trwania. Najczęściej obejmuje końcową (lewą) część jelita grubego – odbytnicę (która zajęta jest w 100% przypadków), esicę, okrężnicę zstępującą, zagięcie śledzionowe. Rzadziej zajmuje całe jelito grube, aż do zastawki krętniczo-kątniczej. Nigdy nie dotyka bezpośrednio jelita cienkiego. Jedynym objawem może być tzw. backwash ileitis, który występuje w momencie zajęcia jelita grubego na całej długości wraz z zastawką krętniczo-kątniczą, która staje się niewydolna i przepuszcza mediatory procesu zapalnego w kierunku końcowych odcinków jelita krętego.

 

W odróżnieniu od choroby Leśniowskiego-Crohna we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego istnieje znacznie mniejsza tendencja do powstawania przetok okołoodbytniczych, ropni i perforacji jelit. Występuje natomiast większe prawdopodobieństwo powstania raka jelita grubego i niewydolności wątroby!

 

Leczenie farmakologiczne, jako długotrwałe jest niezwykle obciążajace dla układu pokarmowego oraz cechuje się jednak licznymi działaniami toksycznymi: jest toksyczna dla nerek, wątroby i układu nerwowego. Powoduje też wzrost ciśnienia tętniczego krwi.
W ciężkich zaostrzeniach choroby, pomimo stosowania leczenia farmakologicznego, niekiedy nie można zatrzymać postępu choroby a utrata krwi, elektrolitów i białka jest znaczna, koniecznym staje się wtedy wykonanie resekcji jelita grubego. Wykonuje się wówczas całkowite usunięcie całego jelita grubego, odbytu i odbytnicy z wytworzeniem stomii. Choroba powoduje drastyczne obniżenie komfortu życia pacjenta.